1. Diện tích thi công không bằng diện tích phải mua một lần
Một nhóm móng có 200 m² mặt tiếp xúc khuôn không nhất thiết cần 200 m² tấm khuôn có mặt đồng thời ở công trường. Nếu các móng làm nối tiếp, cùng một bộ có thể dùng lại. Ngược lại, chia tổng diện tích cho số lần dự kiến tái sử dụng có thể thiếu vật tư khi nhiều móng cùng ở giai đoạn giữ khuôn.
Cần tách ba đại lượng: tổng diện tích tiếp xúc qua mọi lần đổ, diện tích thiết bị khuôn đang bị chiếm dụng tại từng thời điểm và số lượng tấm, góc, khóa, ty thực tế phải bố trí. PERI đưa nhu cầu vật tư theo chu kỳ cùng bản vẽ và danh sách bộ phận vào công tác lập kế hoạch hệ khuôn. [1] Phân tích dưới đây giải bài toán lượng và thời gian với số liệu giả định, chưa thiết kế khả năng chịu lực của hệ khuôn.
2. Chỉ đếm những mặt có vật liệu khuôn tiếp xúc
Xét một móng gồm bản 4 × 3 m, dày 0,60 m, đổ trực tiếp trên lớp bê tông lót. Trên bản có hai bệ độc lập 1 × 1 m, cao thêm 0,90 m. Giả sử mọi mặt bên dùng khuôn tháo được, còn mặt trên được hoàn thiện hở.
Diện tích khuôn thành bản là chu vi nhân chiều cao:
A thành bản = 2(4+3)×0,60 = 8,40 m²
Hai bệ có tổng diện tích thành:
A thành bệ = 2×4×1×0,90 = 7,20 m²
Tổng thành ngoài bằng 15,60 m². Không cộng 12 m² đáy bản vì phương án này không dùng khuôn ở đáy. Cũng không cộng mặt trên hay hai mặt tiếp xúc giữa bệ và bản. Nếu đổi sang cấu kiện đúc trên bàn khuôn, hoặc có phần đáy treo, phải xác định lại các mặt ấy theo biện pháp mới.
Tekla phân loại diện tích mặt theo hướng pháp tuyến và phân biệt các thuộc tính cho cấu kiện đúc sẵn, đổ tại chỗ. [2] Điều đó nhắc rằng một trường mang tên diện tích khuôn trong phần mềm vẫn cần đối chiếu cách dựng và tư thế cấu kiện; tổng mọi mặt hình học không tự là diện tích vật liệu khuôn thực dùng.
3. Khuôn hốc và ống chờ cần một danh mục riêng
Bốn hốc bu lông giả định có miệng vuông 0,20 × 0,20 m, sâu 0,40 m, không xuyên đáy bệ. Mỗi hốc được tạo bằng một hộp có bốn thành và đáy tiếp xúc bê tông, hở phía trên. Các hộp không giao nhau hoặc chạm thành ngoài.
A một hộp = 4×0,20×0,40 + 0,20²
A bốn hộp = 1,44 m²
Diện tích khuôn tháo được cho một móng là 17,04 m². Nếu đáy hộp dùng một vật liệu chôn lại, phải tách 0,16 m² đáy của cả bốn hộp khỏi lượng khuôn có thể luân chuyển. Quyết định này phụ thuộc cấu tạo thật của hộp, không phụ thuộc nó có được đặt chung một mã vật tư với tấm thành hay không.
Giả sử còn bốn ống chờ tròn đường kính ngoài 0,10 m xuyên bản dày 0,60 m. Diện tích ngoài tiếp xúc bê tông của chúng là 4π × 0,10 × 0,60 = 0,753982 m². Nếu ống để lại vĩnh viễn, diện tích này không trở thành tồn kho tấm khuôn tái sử dụng. Lượng mua phù hợp hơn là số ống, chiều dài và quy cách vật liệu.
Trong một phương án riêng, bản móng chia làm hai đợt theo mặt cắt rộng 3 m, cao 0,60 m. Một vách chặn tạm tạo thêm 1,80 m² tiếp xúc ở đợt đầu. Sau khi tháo vách, đợt sau tiếp xúc bê tông đã đổ; không tự nhân đôi diện tích vách nếu không lắp khuôn mới ở đó. Ví dụ chu kỳ tiếp theo giữ phương án không có vách chia này.
4. Lịch chiếm dụng là một bài toán khoảng thời gian
Có 12 móng giống nhau, chia sáu đợt, mỗi đợt hai móng. Các thời điểm bắt đầu lắp giả định là ngày 0, 2, 4, 6, 8 và 10. Một bộ bị chiếm dụng trong 5 ngày từ khi bắt đầu lắp đến khi đã tháo, làm sạch và sẵn sàng chuyển sang đợt khác.
Gọi sᵢ là thời điểm bắt đầu và Tᵢ là thời gian chiếm dụng. Dùng quy ước khoảng có đầu trái, không có đầu phải:
Bộ i đang bận khi sᵢ ≤ t < sᵢ+Tᵢ
Ở thời điểm kết thúc, bộ được coi đã sẵn sàng trước thao tác bắt đầu cùng giờ. Quy ước này phải được sửa nếu thực tế cần một ca vận chuyển hoặc nghiệm thu giữa hai lần dùng.
Ngày 4 có ba đợt cùng bận: các đợt bắt đầu ngày 0, 2 và 4. Cực đại cũng chỉ là ba đợt vì đợt cũ giải phóng trước khi đợt thứ tư bắt đầu ngày 6. Như vậy cần sáu bộ khuôn đầy đủ cho sáu móng đồng thời.
A đồng thời lớn nhất = 6×17,04 = 102,24 m²
Tổng diện tích tiếp xúc qua 12 móng vẫn là 204,48 m². Chia tổng này cho sáu đợt cho 34,08 m² chỉ đủ một đợt; hai đợt tiếp theo sẽ chưa có bộ đã giải phóng để dùng. Lỗi ở đây nằm ở thời điểm, dù phép chia tổng lượng hoàn toàn đúng về số học.
5. Hiệu suất thời gian và số lần dùng thực tế
Đợt cuối bắt đầu ngày 10 và giải phóng ngày 15. Tổng lượng chiếm dụng là 12 × 17,04 × 5 = 1.022,40 m²·ngày. Nếu có 102,24 m² từ đầu tới cuối 15 ngày, tỷ lệ chiếm dụng bình quân là:
η thời gian = 1.022,40/(102,24×15)
η thời gian = 66,666667%
Mỗi bộ trong sáu bộ có thể được phân lịch dùng hai lần: đợt ngày 0 dùng lại ngày 6, đợt ngày 2 dùng lại ngày 8 và đợt ngày 4 dùng lại ngày 10. Chỉ số bình quân không có nghĩa có thể bỏ một phần ba lượng khuôn mà vẫn giữ lịch; lượng nhàn rỗi đầu và cuối dự án khác thời điểm đỉnh nhu cầu.
Nếu thời gian chiếm dụng tăng từ 5 lên 7 ngày, tại ngày 6 có bốn đợt chưa giải phóng. Khi đó cần tám bộ, tương đương 136,32 m², tăng 33,333333%. Nếu chu kỳ thực sự giảm còn 4 ngày và việc bàn giao tức thời khả thi theo quy ước, cực đại giảm còn hai đợt, tức bốn bộ hay 68,16 m². Nhu cầu tồn kho thay đổi theo bậc, không tỷ lệ trơn với thời gian.
6. Tách chu kỳ từng nhóm chi tiết sẽ cho kế hoạch tốt hơn
Giả sử thành ngoài 15,60 m² mỗi móng quay vòng sau 5 ngày, nhưng các hộp hốc 1,44 m² chỉ sẵn sàng sau 7 ngày. Khi đó phải theo dõi riêng hai lịch. Thành ngoài cần sáu bộ thành, diện tích 93,60 m²; hộp hốc cần tám bộ hộp, diện tích 11,52 m².
A tương đương theo hai lịch = 105,12 m²
Giữ nguyên một chu kỳ 5 ngày cho mọi thứ sẽ thiếu hộp. Ngược lại, giữ cả bộ móng tới ngày thứ bảy chỉ vì hộp trả chậm sẽ làm kế hoạch phải có 136,32 m², gồm nhiều thành ngoài có thể đã dùng lại. Chênh lệch 31,20 m² trong mô hình là cơ hội tổ chức logistics, không phải quyền tháo sớm một bộ phận đang cần giữ.
OSHA 1926.703 đặt việc tháo khuôn và chống trong quan hệ với sức chịu của bê tông, tải tác dụng và điều kiện đã xác định bằng hồ sơ hoặc kiểm tra phù hợp. [3] Tài liệu được dẫn để nhấn mạnh nguyên tắc kỹ thuật; các mốc 4, 5 hay 7 ngày ở đây chỉ là dữ liệu lập lịch giả định, không là chỉ dẫn tháo khuôn áp dụng cho công trường.
7. Quy đổi diện tích sang bộ vật tư có thể lắp được
Dự phòng diện tích 10% của 102,24 m² cho 112,464 m², nhưng đây chưa phải một danh sách mua. Nếu chính sách dự phòng yêu cầu thêm một bộ móng hoàn chỉnh, tổng phải là bảy bộ, bằng 119,28 m². Nếu chỉ dự phòng các chi tiết dễ hỏng, phải lập số lượng theo đúng chủng loại thay vì tăng mọi hạng mục đồng loạt.
Một tấm 0,60 × 1,20 m có diện tích 0,72 m². Chia 17,04 cho 0,72 rồi làm tròn lên cho 24 tấm chỉ là giới hạn theo tổng diện tích. Nó không chứng minh các tấm ghép được thành mặt 4 m, 3 m, các bệ và hộp hốc nhỏ. Cần hình ghép, các tấm bù, góc trong, góc ngoài và số liên kết đi kèm.
Hồ sơ kế hoạch nên lưu mặt tiếp xúc của từng nhóm, bản cấu hình bộ khuôn, thời điểm thật sự sẵn sàng và mã của vật tư không tái sử dụng. Khi một đợt bị chậm, cập nhật các khoảng chiếm dụng sẽ chỉ ra ngay đợt nào thiếu khuôn; thay đổi một tổng diện tích ở cuối bảng thường không thể hiện được nút thắt đó.
Nguồn tham khảo
[1] Technical Services — Engineering and cycle planning — PERI India. Truy cập ngày 09/11/2026.
[2] AREA_FORM_TOP, AREA_FORM_BOTTOM, AREA_FORM_SIDE — Tekla Structures 2024 — Trimble User Assistance. Truy cập ngày 09/11/2026.
[3] 1926.703 — Requirements for cast-in-place concrete, Removal of formwork — Occupational Safety and Health Administration, U.S. Department of Labor. Truy cập ngày 09/11/2026.
Rà soát nội dung: 09/11/2026.
Một nhóm móng có 200 m² mặt tiếp xúc khuôn không nhất thiết cần 200 m² tấm khuôn có mặt đồng thời ở công trường. Nếu các móng làm nối tiếp, cùng một bộ có thể dùng lại. Ngược lại, chia tổng diện tích cho số lần dự kiến tái sử dụng có thể thiếu vật tư khi nhiều móng cùng ở giai đoạn giữ khuôn.
Cần tách ba đại lượng: tổng diện tích tiếp xúc qua mọi lần đổ, diện tích thiết bị khuôn đang bị chiếm dụng tại từng thời điểm và số lượng tấm, góc, khóa, ty thực tế phải bố trí. PERI đưa nhu cầu vật tư theo chu kỳ cùng bản vẽ và danh sách bộ phận vào công tác lập kế hoạch hệ khuôn. [1] Phân tích dưới đây giải bài toán lượng và thời gian với số liệu giả định, chưa thiết kế khả năng chịu lực của hệ khuôn.
2. Chỉ đếm những mặt có vật liệu khuôn tiếp xúc
Xét một móng gồm bản 4 × 3 m, dày 0,60 m, đổ trực tiếp trên lớp bê tông lót. Trên bản có hai bệ độc lập 1 × 1 m, cao thêm 0,90 m. Giả sử mọi mặt bên dùng khuôn tháo được, còn mặt trên được hoàn thiện hở.
Diện tích khuôn thành bản là chu vi nhân chiều cao:
A thành bản = 2(4+3)×0,60 = 8,40 m²
Hai bệ có tổng diện tích thành:
A thành bệ = 2×4×1×0,90 = 7,20 m²
Tổng thành ngoài bằng 15,60 m². Không cộng 12 m² đáy bản vì phương án này không dùng khuôn ở đáy. Cũng không cộng mặt trên hay hai mặt tiếp xúc giữa bệ và bản. Nếu đổi sang cấu kiện đúc trên bàn khuôn, hoặc có phần đáy treo, phải xác định lại các mặt ấy theo biện pháp mới.
Tekla phân loại diện tích mặt theo hướng pháp tuyến và phân biệt các thuộc tính cho cấu kiện đúc sẵn, đổ tại chỗ. [2] Điều đó nhắc rằng một trường mang tên diện tích khuôn trong phần mềm vẫn cần đối chiếu cách dựng và tư thế cấu kiện; tổng mọi mặt hình học không tự là diện tích vật liệu khuôn thực dùng.
3. Khuôn hốc và ống chờ cần một danh mục riêng
Bốn hốc bu lông giả định có miệng vuông 0,20 × 0,20 m, sâu 0,40 m, không xuyên đáy bệ. Mỗi hốc được tạo bằng một hộp có bốn thành và đáy tiếp xúc bê tông, hở phía trên. Các hộp không giao nhau hoặc chạm thành ngoài.
A một hộp = 4×0,20×0,40 + 0,20²
A bốn hộp = 1,44 m²
Diện tích khuôn tháo được cho một móng là 17,04 m². Nếu đáy hộp dùng một vật liệu chôn lại, phải tách 0,16 m² đáy của cả bốn hộp khỏi lượng khuôn có thể luân chuyển. Quyết định này phụ thuộc cấu tạo thật của hộp, không phụ thuộc nó có được đặt chung một mã vật tư với tấm thành hay không.
Giả sử còn bốn ống chờ tròn đường kính ngoài 0,10 m xuyên bản dày 0,60 m. Diện tích ngoài tiếp xúc bê tông của chúng là 4π × 0,10 × 0,60 = 0,753982 m². Nếu ống để lại vĩnh viễn, diện tích này không trở thành tồn kho tấm khuôn tái sử dụng. Lượng mua phù hợp hơn là số ống, chiều dài và quy cách vật liệu.
Trong một phương án riêng, bản móng chia làm hai đợt theo mặt cắt rộng 3 m, cao 0,60 m. Một vách chặn tạm tạo thêm 1,80 m² tiếp xúc ở đợt đầu. Sau khi tháo vách, đợt sau tiếp xúc bê tông đã đổ; không tự nhân đôi diện tích vách nếu không lắp khuôn mới ở đó. Ví dụ chu kỳ tiếp theo giữ phương án không có vách chia này.
4. Lịch chiếm dụng là một bài toán khoảng thời gian
Có 12 móng giống nhau, chia sáu đợt, mỗi đợt hai móng. Các thời điểm bắt đầu lắp giả định là ngày 0, 2, 4, 6, 8 và 10. Một bộ bị chiếm dụng trong 5 ngày từ khi bắt đầu lắp đến khi đã tháo, làm sạch và sẵn sàng chuyển sang đợt khác.
Gọi sᵢ là thời điểm bắt đầu và Tᵢ là thời gian chiếm dụng. Dùng quy ước khoảng có đầu trái, không có đầu phải:
Bộ i đang bận khi sᵢ ≤ t < sᵢ+Tᵢ
Ở thời điểm kết thúc, bộ được coi đã sẵn sàng trước thao tác bắt đầu cùng giờ. Quy ước này phải được sửa nếu thực tế cần một ca vận chuyển hoặc nghiệm thu giữa hai lần dùng.
Ngày 4 có ba đợt cùng bận: các đợt bắt đầu ngày 0, 2 và 4. Cực đại cũng chỉ là ba đợt vì đợt cũ giải phóng trước khi đợt thứ tư bắt đầu ngày 6. Như vậy cần sáu bộ khuôn đầy đủ cho sáu móng đồng thời.
A đồng thời lớn nhất = 6×17,04 = 102,24 m²
Tổng diện tích tiếp xúc qua 12 móng vẫn là 204,48 m². Chia tổng này cho sáu đợt cho 34,08 m² chỉ đủ một đợt; hai đợt tiếp theo sẽ chưa có bộ đã giải phóng để dùng. Lỗi ở đây nằm ở thời điểm, dù phép chia tổng lượng hoàn toàn đúng về số học.
5. Hiệu suất thời gian và số lần dùng thực tế
Đợt cuối bắt đầu ngày 10 và giải phóng ngày 15. Tổng lượng chiếm dụng là 12 × 17,04 × 5 = 1.022,40 m²·ngày. Nếu có 102,24 m² từ đầu tới cuối 15 ngày, tỷ lệ chiếm dụng bình quân là:
η thời gian = 1.022,40/(102,24×15)
η thời gian = 66,666667%
Mỗi bộ trong sáu bộ có thể được phân lịch dùng hai lần: đợt ngày 0 dùng lại ngày 6, đợt ngày 2 dùng lại ngày 8 và đợt ngày 4 dùng lại ngày 10. Chỉ số bình quân không có nghĩa có thể bỏ một phần ba lượng khuôn mà vẫn giữ lịch; lượng nhàn rỗi đầu và cuối dự án khác thời điểm đỉnh nhu cầu.
Nếu thời gian chiếm dụng tăng từ 5 lên 7 ngày, tại ngày 6 có bốn đợt chưa giải phóng. Khi đó cần tám bộ, tương đương 136,32 m², tăng 33,333333%. Nếu chu kỳ thực sự giảm còn 4 ngày và việc bàn giao tức thời khả thi theo quy ước, cực đại giảm còn hai đợt, tức bốn bộ hay 68,16 m². Nhu cầu tồn kho thay đổi theo bậc, không tỷ lệ trơn với thời gian.
6. Tách chu kỳ từng nhóm chi tiết sẽ cho kế hoạch tốt hơn
Giả sử thành ngoài 15,60 m² mỗi móng quay vòng sau 5 ngày, nhưng các hộp hốc 1,44 m² chỉ sẵn sàng sau 7 ngày. Khi đó phải theo dõi riêng hai lịch. Thành ngoài cần sáu bộ thành, diện tích 93,60 m²; hộp hốc cần tám bộ hộp, diện tích 11,52 m².
A tương đương theo hai lịch = 105,12 m²
Giữ nguyên một chu kỳ 5 ngày cho mọi thứ sẽ thiếu hộp. Ngược lại, giữ cả bộ móng tới ngày thứ bảy chỉ vì hộp trả chậm sẽ làm kế hoạch phải có 136,32 m², gồm nhiều thành ngoài có thể đã dùng lại. Chênh lệch 31,20 m² trong mô hình là cơ hội tổ chức logistics, không phải quyền tháo sớm một bộ phận đang cần giữ.
OSHA 1926.703 đặt việc tháo khuôn và chống trong quan hệ với sức chịu của bê tông, tải tác dụng và điều kiện đã xác định bằng hồ sơ hoặc kiểm tra phù hợp. [3] Tài liệu được dẫn để nhấn mạnh nguyên tắc kỹ thuật; các mốc 4, 5 hay 7 ngày ở đây chỉ là dữ liệu lập lịch giả định, không là chỉ dẫn tháo khuôn áp dụng cho công trường.
7. Quy đổi diện tích sang bộ vật tư có thể lắp được
Dự phòng diện tích 10% của 102,24 m² cho 112,464 m², nhưng đây chưa phải một danh sách mua. Nếu chính sách dự phòng yêu cầu thêm một bộ móng hoàn chỉnh, tổng phải là bảy bộ, bằng 119,28 m². Nếu chỉ dự phòng các chi tiết dễ hỏng, phải lập số lượng theo đúng chủng loại thay vì tăng mọi hạng mục đồng loạt.
Một tấm 0,60 × 1,20 m có diện tích 0,72 m². Chia 17,04 cho 0,72 rồi làm tròn lên cho 24 tấm chỉ là giới hạn theo tổng diện tích. Nó không chứng minh các tấm ghép được thành mặt 4 m, 3 m, các bệ và hộp hốc nhỏ. Cần hình ghép, các tấm bù, góc trong, góc ngoài và số liên kết đi kèm.
Hồ sơ kế hoạch nên lưu mặt tiếp xúc của từng nhóm, bản cấu hình bộ khuôn, thời điểm thật sự sẵn sàng và mã của vật tư không tái sử dụng. Khi một đợt bị chậm, cập nhật các khoảng chiếm dụng sẽ chỉ ra ngay đợt nào thiếu khuôn; thay đổi một tổng diện tích ở cuối bảng thường không thể hiện được nút thắt đó.
Nguồn tham khảo
[1] Technical Services — Engineering and cycle planning — PERI India. Truy cập ngày 09/11/2026.
[2] AREA_FORM_TOP, AREA_FORM_BOTTOM, AREA_FORM_SIDE — Tekla Structures 2024 — Trimble User Assistance. Truy cập ngày 09/11/2026.
[3] 1926.703 — Requirements for cast-in-place concrete, Removal of formwork — Occupational Safety and Health Administration, U.S. Department of Labor. Truy cập ngày 09/11/2026.
Rà soát nội dung: 09/11/2026.
